Vi lượng Molypden (Mo)

Vi lượng Molypden trong đất


Hàm lượng Molypden trong đất rất thấp, biến động từ 0,013-10ppm. Trong đất, đặc biệt là đất chua, molypden hữu hiệu bị hấp thu mạnh bởi các oxit và hydroxit sắt để tạo thành các dạng molypđen kết tủa không còn hữu hiệu đối với cây trồng. Molypden cũng có mặt trong thành phần của các hợp chất hữu cơ. Đây là nguồn dinh dưỡng molypden quan trọng với cây trồng.

Xem thêm bài: Vi lượng Đồng (Cu)




Phần lớn các loại đất nông nghiệp có hàm lượng Mo tổng số dao động trong khoảng 0,01-12ppm (Aubert và Pinta, 1977). Tuy nhiên, Mo tổng số không phải là chỉ tiêu phản ánh dinh dưỡng molypden với cây trồng. Trong phẫu diện đất, hàm lượng Molypden cao ở tầng mặt và giảm dần ở các tầng dưới sâu. Trong đất, molypden tồn tại ở dạng tan trong nước, hấp phụ trên bề mặt các colloid, kết hợp với các chất hữu cơ và nằm trong các khoáng chất.

Vi lượng Molypden hữu hiệu phụ thuộc nhiều vào pH đất. Molypden hữu hiệu cao trong đất kiềm và thấp trong đất chua, điều này trái ngược với các chất vị lượng thiết yếu khác. Đất chua làm tăng khả năng cố định Mo lên khoáng sét, giảm molypđen hữu hiệu. Trong thực tế tình trạng thiếu molypden thường phát hiện trên đất có pH < 5,5. Các đất chua thường thiếu molypden hữu hiệu với cây trồng. Theo Linsay (1972), hàm lượng molyphen hoà tan tăng 100 lần ứng với mỗi đơn vị pH tăng thêm. Ở đất chua, biện pháp bón vôi cũng làm gia tăng Molypden hữu hiệu.

Các chất hữu cơ có khả năng tạo phức với molyphen. Các phức chất Mo- hữu cơ không chỉ hữu hiệu với cây mà còn tránh được sự hấp phụ MoO²+ , bởi các sesquioxide chuyển hoá tạo thành các dạng molypden kết tủa không còn hữu hiệu với cây trồng. Mặc dù vậy, ở đất quá giàu hữu cơ như than bùn, axit humic lại làm giảm Mo do khả năng cố định mạnh Mo. 
Bón phân hữu cơ cũng làm tăng molypden hữu hiệu với cây trồng. Sự khoáng hoá chất hữu cơ trong đất sẽ giải phóng Mo từ từ cung cấp cho cây.

Vi lượng Molypden hữu hiệu tăng khi độ ẩm trong đất tăng. Sự ngập nước cũng làm tăng molypđen hữu hiệu trong đất so với đất khô. Nếu đất có hàm lượng Molypden tổng số cao, khi bị ngập úng, thoát nước kém có thể dẫn đến tình trạng dư thừa moypđen hữu hiệu gây ngộ độc cho cây.

Đất có kết cấu nhẹ có thể giải phóng molyphen dễ dàng hơn so với đất có thành phần cơ giới nặng. Đất có kết cấu kém thường dễ bị rửa trôi Mo, điều này làm cho đất cát thường hay bị thiếu Mo hơn so với đất thịt và đất sét.

Molypden hữu hiệu trong đất phụ thuộc nhiều vào hàm lượng các chất dinh dưỡng khác trong đất. Sự hấp phụ molyphen của đất tăng lên khi có sự hiện diện Cl¯ trong khi lại giảm đi khi có mặt SO²¯. Molypden đối kháng với SO²¯ và Cu²+  trong đất. Nồng độ SO² ¯ hay Cu²+  trong đất cao sẽ làm giảm lượng Mo cây hút. Ngược lại, tình trạng dư thừa molypden gây độc có thể ngăn chặn bằng cách bón phân đồng. lon phosphate cũng có thể thay thế anion Mo trong quá trình hấp phụ làm giảm molyphen hữu hiệu của đất. 

Bón phân lân hợp lý làm tăng Mo hữu hiệu. Molypden hữu hiệu trong đất còn phụ thuộc vào sắt tự do và oxít sắt. Đất có Fe²+ và FeO cao thường nghèo Mo. Khi tăng lượng thạch cao hoặc amon sulfat, hàm lượng Mo hữu hiệu trong đất giảm. Bón phân Mo làm tăng lượng hút N ở lúa và P, K ở đậu nành.

Các cây họ thập tự và họ đậu có nhu cầu molypden cao, chúng rất mẫn cảm với molyphen Trên những đất mà cây ngũ cốc phát triển bình thường thì cây họ đậu và họ thập tự vẫn thiếu Molyen. Lúa, ngô, bông vải là những cây có tính mẫn cảm thấp với Molypden.

Ngưỡng thiếu molypden với cây họ đậu < 0,15ppm Mo, dưới ngưỡng này cần phải bón phân molypden. Đối với các cây khác, ngưỡng thiếu molypden là 0,1ppm Mo. .
Ngoài amon oxalat, nước nóng, amon acetat, NaOH và NHF cũng là những chất thường dùng để chiết rút phân tích Mo hữu hiệu trong đất. Tuy nhiên, không có phương pháp nào xác định tuyệt đối chính xác molyphen hữu hiệu bởi Mo phụ thuộc nhiều vào pH. Xác định molypđen hữu hiệu không phải giống như nhau ở tất cả mọi loại dất. Trở ngại lớn nhất là xác định chính xác một lượng nhỏ Mo chiết rút bởi thuốc thử mạnh như amon oxalat.
Cách đơn giản nhất để xác định molypden hữu hiệu một cách tương đối là thông qua pH đất. Nếu pH đất dưới ngưỡng 6-6,5 thì đất đó cần phải bón phân molypden.

Hà Phương

Reviews:

Đăng nhận xét

Phân bón vi lượng © 2014 - Designed by Templateism.com, Plugins By MyBloggerLab.com

Liên hệ tư vấn

Được tạo bởi Blogger.